Polish grammar is built on endings. Nouns, adjectives, pronouns and numbers change their form in seven cases, so word order is free and shows emphasis rather than who does what. Nouns have three genders, and in the plural Polish separates groups that include a man from all others. Verbs come in pairs of imperfective and perfective aspect, the past tense shows gender, and there are no articles. This reference moves from the word to the sentence: nouns and cases, pronouns, adjectives and numbers, then verbs, prepositions, word order and clauses. Each topic gives the rule and a full table first, then the uses, the exceptions and real learner mistakes.
dom masculine, mama feminine, okno, morze, imię neuter
-y, -i, -e, neuter -a: koty, nogi, lekcje, okna
oni, ci, byli for groups with a man, one, te, były for the rest
dom to domek, noga to nóżka, okno to okienko
Direct object: Piję kawę. Mam brata. but Mam dom.
after nie ma, dużo, szukam: kawy, domu, brata
-ów, -i, -y or no ending: stołów, nocy, książek, okien
Mam czas. but Nie mam czasu.
To or for someone: Daję mamie kwiaty. Pomagam bratu. Zimno mi.
Jestem studentem. Jadę autobusem. Piszę długopisem.
Only after prepositions: w Krakowie, na stole, o filmie, po obiedzie
Calling someone: Mamo! Kasiu! Panie doktorze!
Kraków to w Krakowie, noga to na nodze, pies to psa
ja, mnie, mi, mną; go or jego; niego after prepositions
Czy pan ma czas? with the third person, not ty
mój, moja, moje agree, jego, jej, ich never change
ten dom, ta książka, to okno; tamten for that one
On kocha swoją żonę. his own, jego żonę someone else's
ktoś, coś, gdzieś, and double negation: Nikt nic nie wie.
nowy dom, nowa szkoła, nowe okno, nowi koledzy
nowego, nowemu, nowym, nową: one set of endings for all adjectives
nowy, nowszy, najnowszy or bardziej, najbardziej
szybki to szybko, ładny to ładnie; lepiej, najlepiej
jeden, dwa, trzy up to sto and tysiąc; dwa vs dwie
dwa koty, pięć kotów, dwadzieścia dwa koty, dwadzieścia pięć kotów
dwóch studentów, dwaj studenci, pięciu panów, dwoje dzieci
pierwszy, drugi, trzeci; piątego maja for dates
Jest druga. o wpół do trzeciej, za pięć ósma
jestem, jesteś, jest, jesteśmy, jesteście, są
czytam, czytasz; robię, robisz; piszę, piszesz
iść: idę, idziesz; móc: mogę, możesz; jeść: jem
byłem, byłam, był, była, byli, były: gender in every person
będę czytać or będę czytał for imperfective, przeczytam for perfective
czytałem for the process or habit, przeczytałem for the result
prefix robić, zrobić; suffix zapisywać, zapisać; new stem brać, wziąć
pisać, przepisać, wypisać, zapisać, podpisać
idę, jadę now or once, chodzę, jeżdżę regularly or in general
przyjść, wyjść, wejść, pójść, przejechać, wyjechać
myć się, uczyć się, spotkać się; siebie, sobie in other cases
muszę, mogę, chcę + infinitive; trzeba, można, warto without a subject
znam a person or place, wiem a fact, umiem a skill
Lubię kawę. in general, Podoba mi się ten film. for an impression
Czytaj! Zrób to! Chodźmy! Niech pan usiądzie.
zrobiłbym, zrobiłabyś, Czy mógłbyś mi pomóc?
Dom został zbudowany. for an event, Dom jest zbudowany. for a state
Mówi się, że, Tu się nie pali., Zbudowano most.
czytać to czytanie, pić to picie, zrobić to zrobienie
czytający, przeczytany, czytając, przeczytawszy
w domu, w Polsce but na poczcie, na Węgrzech, na stole
do sklepu, na pocztę, w góry; ze sklepu, z poczty, od lekarza
Kot jest pod stołem. for place, Kot wchodzi pod stół. for direction
bez, dla, u, obok, zamiast + genitive; dzięki, wbrew + dative
w poniedziałek, przez godzinę, za tydzień, tydzień temu
Czy masz czas? kto, co, gdzie, jaki, który, kogo, czego
nie goes before the verb: Nie mam czasu. Nie lubię kawy.
Free order, new information last: Ola pije kawę. Kawę pije Ola.
i adds, a contrasts mildly, ale contrasts strongly: Ja piję kawę, a ty?
Wiem, że przyjdzie. for a fact, Chcę, żeby przyszedł. for a wish
Książka, którą czytam, jest nowa. gender from the noun, case from the clause
kiedy, zanim, dopóki nie, bo, ponieważ, chociaż, mimo że
Jeśli będzie ładnie, pójdziemy. real, Gdybym miał czas, poszedłbym. unreal
Powiedział, że jest zmęczony. keeps the tense; Zapytała, czy przyjdę.
A comma before every subordinate clause: Wiem, że, Dom, który, Chcę, żeby
The level is the CEFR stage at which a topic is usually learned. It is a label, not an order: the reference itself follows the sections above.
No topic in this reference is labelled C1.
Grammar sticks when you meet it in real sentences. These pages have Polish texts with a translation under every sentence.